دسته: اطلاعیه‌ها

سایت آوانگاردها به مناسبت انتشار ترجمه‌ی فارسی مجموعه داستان کوتاه جان بارت با عنوان گم‌شده در شهر بازی، جلسه‌ای را با سخنرانی دکتر حسین پاینده، استاد نظریه و نقد ادبی دانشگاه علامه طباطبائی، برگزار می‌کند. در این جلسه دکتر پاینده ضمن مرور و معرفی این مجموعه داستان و جایگاه آن در ادبیات داستانی پسامدرن، بحثی هم درباره‌ی چگونگی نگارش داستان‌های پسامدرن خواهد داشت.

این جلسه در تاریخ جمعه ۲۷ امرداد ۱۴۰۲ در محل «کافه تاریخ» تشکیل می‌شود و شرکت در آن برای عموم علاقه‌مندان آزاد است.

نشانی: تهران، خیابان وصال شیرازی، نرسیده به بلوار کشاورز،‌بالاتر از خیابان ایتالیا، بن‌بست مریم، پلاک ۵
زمان: جمعه ۲۷ امرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۸

 

کتاب نظریه‌ی روان‌کاوی به چاپ ششم رسید. این کتاب دربرگیرنده‌ی هفت رساله‌ی مهم از زیگموند فروید است که می‌توان گفت بنیانی‌ترین اندیشه‌های او را به خواننده معرفی می‌کند. این هفت رساله عبارت‌اند از:

۱. «روان‌کاوی»: نوشتاری که فروید در آن مفاهیم کلیدی این نظریه را شرح می‌دهد.
۲. «شرح کوتاهی درباره‌ی روان‌کاوی»: دربرگیرنده‌ی توضیح مفصلی درباره‌ی فرایند شکل‌گیری مفاهیم بنیادی روان‌کاوی.
۳. «رئوس نظریه‌ی روان‌کاوی»: آخرین رساله‌ای که فروید پیش از مرگ در تبیین نظریه‌ی خود به رشته‌ی تحریر درآورد.
۴. «پیش‌درآمدی بر خودشیفتگی»: رساله‌ای درباره‌ی مفهوم «خودشیفتگی اولیه و ثانویه» و نشانه‌های آن.
۵. «خود و نهاد»: تبیینی مفصل از نظریه‌ی فروید درباره‌ی ساختار ذهن.
۶. «اندیشه‌هایی درخور ایام جنگ و مرگ»: تأملات روان‌کاوانه‌ی فروید درباره‌ی خشونت‌های جنگ جهانی دوم.
۷. «انواع مقاومت در برابر روان‌کاوی»: رساله‌ای که فروید در آن دلایل ناخودآگاهانه‌ی تقبیح روان‌کاوی از سوی مخالفان این نظریه را شرح می‌دهد.

کتاب نظریه‌ی روان‌کاوی: هفت رساله از زیگموند فروید را می‌توانید علاوه بر کتابفروشی‌ها، از سایت اینترنتی انتشارات مروارید تهیه کنید.

دکتر پاینده از هفته‌ی اول تیرماه ۱۴۰۲، چهار کارگاه جدید را برگزار خواهد کرد. عناوین این کارگاه‌ها عبارت‌اند از:

۱. کارگاه شالوده‌های نقد ادبی

۲. کارگاه نشانه‌شناسی و مطالعات فرهنگی

۳. کارگاه آشنایی با رمان ۲ (رمان مدرن)

۴. کارگاه داستان‌نویسی ۲

شرح دوره و اطلاعات مربوط به ثبت نام این کارگاه بدین قرار است:

کارگاه شالوده‌های نقد ادبی
هدف از این کارگاه که در ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، آشنایی علاقه‌مندان نقد ادبی با مبانی نظری نقد است. این کارگاه برای کسانی در نظر گرفته شده است که در رشته‌ی تحصیلی خود درسی درباره‌ی نظریه و نقد ادبی نگذرانده‌اند و هیچ دانشی درباره‌ی نقد ندارند اما مایل‌اند با روش‌های تحلیل کیفی آشنا شوند. در این دوره‌ی آموزشی، ابتدا تعریف‌های نادرست اما متداول از نقد ادبی معرفی می‌شوند و ضمن بررسی نمونه‌هایی از شبه‌نقد،‌ اشکالات مقالاتی که بر اساس این تعریف‌های نادرست نوشته شده‌اند مشخص می‌گردد. در مرحله‌ی بعد تعریف‌های علمی از چیستیِ نقد و شیوه‌ها و رویکردهای آن ارائه می‌شود. در این مرحله همچنین نمونه‌هایی از شعر و داستان کوتاه در کارگاه به صورت عملی نقد می‌شوند. جلسات اولیه‌ی این کارگاه به بنیان‌های نظری نقد ادبی در آراء و اندیشه‌های فلاسفه‌ی یونان باستان مانند افلاطون، ارسطو،‌ هوراس،‌ لونگینوس و دیگران اختصاص دارد و سپس تحولات بعدی نقد تا پیدایش «مطالعات فرهنگی» در نیمه‌ی دوم قرن بیستم پیگیری می‌شود. شالوده‌های نقد ادبی در این کارگاه با اشاره به متون ادبی ایرانی (شعر و داستان کوتاه) و همچنین فیلم‌های ایرانی تدریس می‌شود.

برنامه‌ی این کارگاه با هدف تربیت منتقدان ادبی برای کار در مطبوعات و مراکز پژوهشیِ مرتبط با مطالعات ادبی تنظیم شده است. با این حال، علاقه‌مندان به ادبیات نیز که می‌خواهند از متون ادبی التذاذی زیبایی‌شناختی ببرند و ادراک خود از نحوه‌ی معناآفرینیِ این متون را افزایش دهند، یا کسانی که مایل‌اند با روش‌های تحلیل کیفی آشنا شوند می‌توانند در این کارگاه شرکت کنند و از مطالب آن برای فهم بهتر ادبیات و جهان پیرامون‌شان استفاده کنند.

دوشنبه‌ها، ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰

****

کارگاه نشانه‌شناسی و مطالعات فرهنگی
نشانه‌شناسی و مطالعات فرهنگی در زمره‌ی پرطرفدارترین رویکردهای نقد ادبی در دهه‌های اخیر بوده است. نظریه‌های نشانه‌شناسی و مطالعات فرهنگی بسیار متنوع‌اند و در اکثر منابع بیشتر به کاربرد آن‌ها در حوزه‌ی فرهنگ عمومی توجه شده است. در این کارگاه کوشیده می‌شود نظریه‌های یادشده همچنین با کاربردشان در مطالعات ادبی و هنری آموخته شوند. طیف نظریه‌هایی که در این کارگاه خواهیم آموخت، شامل نظریه‌های ریفاتر، سوسور، بارت و پِرْس است. این کارگاه در ده جلسه برگزار می‌شود و هم شامل مطالب نظری خواهد بود و هم شامل تمرین‌های عملی با مشارکت کلیه‌ی اعضای کارگاه. شالوده‌های نشانه‌شناسی و مطالعات فرهنگی در این کارگاه بر اساس جلد دوم از کتاب نظریه و نقد ادبی: درسنامه‌ای میان‌رشته‌ای (انتشارات سمت) ارائه خواهد شد و از همه‌ی اعضای کارگاه درخواست می‌شود برای جلسه‌ی اول صفحات ۲۶۱ الی ۲۷۳ از کتاب یادشده را خوانده باشند.

دوشنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰

****

کارگاه آشنایی با رمان (۲) (رمان مدرن)
رمان مدرن در دوره‌ای به وجود آمد که اندیشه‌های جدید در فلسفه و علم، نگرش انسان به خویشتن و جهان پیرامونش را به‌کلی دگرگون کرده بود. عطف توجه از واقعیت بیرون به واقعیت درونِ ذهن، از جمله ویژگی‌های رمان مدرن است که در تکنیک‌هایی مانند سیلان ذهن متبلور می‌شود. هدف از برگزاری دوره‌ی آموزشیِ «آشنایی با رمان (۲)»، فراگیری ویژگی‌های رمان قرن بیستم و روش‌شناسیِ تحلیل آن است. این دوره به‌ویژه برای پژوهشگران و علاقه‌مندانی طراحی شده است که در رشته‌ی تحصیلیِ خود درسی درباره‌ی ادبیات داستانی نگذرانده‌اند، اما مایل‌اند با شیوه‌ی تحلیل رمان آشنا شوند. این دوره همچنین با این هدف طراحی شده است که نسل جدیدی از منتقدان ادبیات داستانی تربیت شوند که بتوانند در مطبوعات و رسانه‌های دیجیتال نقدهای روشمند و غیرذوقی بنویسند. در این دوره‌ی أموزشی که طول آن ۱۰ جلسه خواهد بود، پس از بحث‌های نظری درباره‌ی ویژگی‌ها و ساختار رمان مدرن و نحوه‌ی تحلیل آن، یک رمان مدرن فارسی نیز به‌طور مبسوط در کارگاه تحلیل خواهد شد تا شرکت‌کنندگان در این دوره توانایی عملی برای خوانش نقادانه‌ی این نوع رمان را کسب کنند. رمانی که در این دوره تدریس می‌شود، سرخی تو از من نوشته‌ی سپیده شاملو است که ویژگی‌های مدرنیسم در رمان را به‌طرز چشمگیری به نمایش می‌گذارد.

مباحث نظری رمان را از بحث‌های کتاب نظریه‌های رمان: از رئالیسم تا پسامدرنیسم خواهیم آموخت (ویراست جدید، انتشارات نیلوفر، ۱۳۹۹) خواهیم آموخت. از اعضای کارگاه تقاضا می‌شود برای جلسه‌ی اول، مقاله‌ی «رمان قرن بیستم» از دیوید دِیچز و جان استُلوردی (صفحات ۱۰۱ الی ۱۰۶) را بخوانند. از همه‌ی اعضای کارگاه انتظار می‌رود در بحث‌های جمعی شرکت کنند تا این دوره بتواند در ارتقای توانایی آنان در نقد رمان مدرن اثرگذار باشد.

پنج‌شنبه‌ها، ساعت ۱۴ تا ۱۵:۳۰

****

کارگاه داستان‌نویسی (۲)
هدف از این کارگاه که در ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، افزایش مهارت‌های خلاقانه‌ی نویسندگان نوقلم است که قصد دارند داستان‌نویسی را به‌طور جدی و حرفه‌ای دنبال کنند. در هر یک از جلسات، نخست مبحثی نظری درباره‌ی شیوه‌های داستان‌نویسی مطرح خواهد شد و سپس داستانی که یکی از شرکت‌کنندگان کارگاه نوشته است به طور جمعی خوانده و بررسی می‌شود. در بحث راجع به داستان‌ها، شیوه‌ی به‌کارگیری خلاقانه و هدفمندِ عناصر داستان برای القای درونمایه‌ی مورد نظر نویسنده بحث خواهد شد.

داوطلبان شرکت در این کارگاه باید دوره‌ی آموزشی پیش‌نیاز («کارگاه داستان‌نویسی (۱)» را گذرانده باشند و در غیر این صورت حتماً شناخت کافی از عناصر داستان داشته باشند (زاویه‌ی دید، شخصیت، پیرنگ، زاویه‌ی دید، کشمکش، …)

پنج‌شنبه‌ها، ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰

انتشارات نیلوفر مجموعه‌ی سه‌جلدی داستان کوتاه در ایران را برای پنجمین نوبت منتشر کرد. در این کتاب که مشروح‌ترین منبع درباره‌ی داستان کوتاه ایران بر پایه‌ی نظریه و نقد ادبی است، مجموعاً پنجاه داستان کوتاهِ ممتاز از شاخص‌ترین نویسندگان ایران به‌تفصیل تحلیل شده‌اند و افزون بر آن، داستان‌های متعددِ دیگری نیز به‌طور موردی نقد شده‌اند.

جلد نخست این مجموعه‌ی سه‌جلدی در ۵۸۴ صفحه به داستان‌های رئالیستی و ناتورالیستی اختصاص دارد و در آن علاوه بر داستان‌هایی از نویسندگان متقدم مانند جلال آل‌احمد، غلامحسین صادقی، احمد محمود، بزرگ علوی و صادق چوبک، از نویسندگان رئالیست متأخر نیز، مانند شهلا پروین‌روح، حسن بنی‌عامری، مهدی رجبی و دیگران، داستان‌هایی گنجانده و تحلیل شده است.

جلد دوم این مجموعه‌ در ۵۲۸ صفحه به معرفی و نقد داستان‌های مدرن ایرانی اختصاص دارد. به پیروی از رویکرد عمومی این کتاب که ارائه‌ی نقد ادبیِ روشمند و متکی بر نظریه است، در این جلد گزیده‌ای از ممتازترین داستان‌های مدرن ایرانی به قلم نویسندگان صاحب‌سبکی مانند صادق هدایت، هوشنگ گلشیری، محمد کشاورز، سیمین دانشور، محمد کلباسی، گلی ترقی و دیگران به‌تفصیل بررسی شده‌اند. از جمله نظریه‌هایی که در این مجلد معرفی شده‌اند، می‌توان به نظریه‌ی «داستان کوتاه غنایی»، نظریه‌ی «داستان کوتاه شاعرانه» و «داستان کوتاه امپرسیونیستی» اشاره کرد که نمونه‌‌هایی شاخص از آن‌ها نیز در کتاب گنجانده شده‌اند.

جلد سوم کتاب داستان کوتاه در ایران به تبیین و معرفی داستان‌نویسی پسامدرن اختصاص دارد که متأخرترین جریان در ادبیات داستانی معاصر ما است. در این مجلد، تحولات سبکی و تکنیکیِ داستان‌های جدید ایرانی با روشی میان‌رشته‌ای و با الگویی برگرفته از نقد ادبی معاصر بررسی می‌شود. این جلد شامل ده فصل است و در ۷۰۲ صفحه، هم نظریه‌های پسامدرنیسم را معرفی می‌کند و هم بیست نمونه‌ی شاخص از داستان‌های پسامدرن ایرانی در آن مفصلاً نقد شده‌اند. برخی از نظریه‌های پسامدرن که در این کتاب معرفی شده‌اند، عبارت‌اند از: پساساختارگرایی، مرگ مؤلف، فراداستان و فراتاریخ، وانمودگی و فوق‌واقعیت، نظریه‌ی فوکو درباره‌ی گفتمان، نظریه‌ی لیوتار درباره‌ی افول کلان‌روایت‌ها، نظریه‌ی مک‌هِیِل درباره‌ی وجودشناسی پسامدرن، و … . این مجلد شامل داستان‌هایی از نویسندگانی همچون ابوتراب خسروی، بهرام مرادی، خسرو دوامی، امیرتاج‌الدین ریاضی، احسان عباسلو، اسماعیل زرعی، علی‌اصغر شیرزادی، حامد حبیبی و دیگران است.

کتاب سه‌جلدی داستان کوتاه در ایران در بیش از ۱۸۰۰ صفحه مشروح‌ترین مرجع شناخت داستان کوتاه ایران و یگانه منبعی است که به جای بررسی‌های تاریخی یا اظهارنظرهای ذوقی، داستان‌های نوشته‌شده به قلم شاخص‌ترین نویسندگان ایرانی را بر اساس نظریه‌های نقد ادبی به خواننده می‌شناساند. این کتاب در حال حاضر در اکثر دانشگاه‌های ایران به‌عنوان کتاب درسی به دانشجویان ادبیات فارسی و علوم انسانی تدریس می‌شود.

مجموعه‌ی سه‌جلدی داستان کوتاه در ایران را می‌توانید از فروشگاه اینترنتی انتشارات نیلوفر تهیه کنید.