اطلاعیه‌ی کارگاه «نقد رمان با رویکرد باختین»

آگاهی از آراءِ نظریه‌پردازان در حوزه رمان یکی از ملزومات برای خواندن بهتر و درک درست‌تر آن است. این نظریات نه تنها به ما کمک می‌کند تا مخاطب داناتری برای رمان باشیم بلکه کمک ارزنده‌ای‌ست برای رمان‌نویسانی که می‌خواهند رمانی جذاب‌تر و پیچیده‌تر با تسلط بر تکنیک‌های رمان داشته‌باشند. پیش‌نیاز این دوره آشنایی با عناصر داستان است.

میخائیل باختین از برجسته‌ترین نظریه‌پردازان روس است که در نوشته‌هایش نظریه‌ای منسجم از نحوه‌ی پیدایش رمان و همچنین ویژگی‌های این ژانر پرورانده است. او از دهه‌ی ۱۹۲۰ مقالات و کتاب‌هایی درباره‌ی رمان نوشت، اما آثارش تا دهه‌ها بعد در غرب همچنان ناشناخته بود تا این‌که از راه ترجمه‌ی این نوشته‌ها، آراء و اندیشه‌های او ابتدا در دنیای انگلیسی‌زبان و سپس از راه زبان انگلیسی در سایر زبان‌های اروپایی مطرح شد. نظریه‌ی باختین جزو آن حوزه‌هایی از نقد ادبی است که در کشور ما هنوز به اندازه‌ی کافی معرفی یا شناخته نشده‌اند و به همین سبب آن را در نقد ادبیات داستانی کمتر به کار می‌بریم.

کارگاه «نقد رمان با رویکرد باختین» به منظور پاسخ‌گویی به این نیاز طراحی شده است و طی آن، علاوه بر تبیین آراء باختین، دو رمان ایرانی از منظر نظریه‌ی او بررسی می‌شوند.

پنجشنبه‌ها – ساعت ۱۴ تا ۱۵:۳۰

اطلاعیه‌ی کارگاه آزاد دکتر پاینده درباره‌ی تحلیل فیلم‌های سینمایی

چگونه سکوت را بشنویم؟

روش‌شناسی تحلیل فیلم

کارگاه دکتر پاینده روز دوشنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۱ از ساعت ۱۰ تا ۱۲ در دانشگاه علامه طباطبائی برگزار می‌شود.

شرکت در این کارگاه برای همگان آزاد است.

تهران، انتهای غربی بزرگراه همت، دهکده‌ی المپیک، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده‌ی علوم ارتباطات، طبقه‌ی سوم، سالن شورا

اطلاعیه‌ی کارگاه «چگونه داستان کوتاه بخوانیم»

ویژگی اساسی داستان کوتاه عبارت است از: خلق موقعیتی خصیصه‌نما و برملا کردن جنبه‌ای ناپیدا از زندگی شخصیت‌ها. اثرگذارترین داستان‌های کوتاه با واژه‌هایی محدود، بینشی عمیق درباره‌ی موقعیت‌های روزمره و کشمکش‌های درونی ما انسان‌ها در مواجهه با آن موقعیت‌ها به خواننده افاده می‌کنند. هرچند داستان کوتاه طول‌وتفصیل رمان را ندارد، اما بنا بر ویژگی خود می‌تواند بسیار اثرگذار باشد و نگرش خواننده به جهان پیرامونش را دگرگون کند.

خوانش نقادانه‌ی داستان کوتاه و التذاذ زیبایی‌شناختی از آن، مستلزم آشنایی با عناصر این ژانر و شیوه‌های مناسب برای تحلیل آن است. این کارگاه برای آن دسته از علاقه‌مندان ادبیات طراحی شده است که مایل‌اند با عمده‌ترین اصطلاحات مربوط به داستان کوتاه و همچنین روش‌های نقد آن (خوانش فضای سفید بین سطرهای داستان) آشنا شوند. این کارگاه در شش جلسه برگزار خواهد شد. مباحث نظری و همچنین داستان‌های نمونه‌ای که در کارگاه تحلیل می‌شوند، بر اساس جلد اول از کتاب «داستان کوتاه در ایران» (انتشارات نیلوفر) خواهد بود. همه‌ی علاقه‌مندان به ادبیات داستانی می‌توانند در این کارگاه شرکت کنند اما پیش‌نیاز آن آشنایی کلی با عناصر داستان است.

این کارگاه روزهای چهارشنبه ساعت ۱۸ برگزار می‌شود.
علاقه‌مندان می‌توانند برای ثبت نام با مؤسسه‌ی هفت اقلیم تماس بگیرند:
۸۸۴۵۷۸۲۵ و ۸۸۱۴۶۰۱۷

عکسی به یادگار در پایان کارگاه نقد فرویدی ــ لاکانی فیلم «سرخ‌پوست»

لاکان برای بیان آراءواندیشه‌هایش سبک‌وسیاق خاصی را به کار می‌برد که باعث سوءشهرت او به‌عنوان «نظریه‌پردازی مغلق‌گو و دشوارفهم» شده است. با این همه، دیدگاه‌های او که در واقع بازخوانشی پساساختارگرایانه از مفاهیم روان‌کاوی فرویدی‌اند، تأثیر عمیقی در نقد ادبی معاصر باقی گذاشته‌اند. ورود به ساحت اندیشه‌ی لاکان نه‌فقط مستلزم آشنایی با پایه‌ای‌ترین مفاهیم روان‌کاوی کلاسیک است، بلکه همچنین می‌طلبد که با زبان‌شناسی سوسوری و بازنگرش‌های پساساختارگرایانه‌ی آن آشنا باشیم. با این اوضاف پیداست که برگزاری کارگاه نقد لاکانیِ فیلم چالش‌ها و دشواری‌های خاص خود را دارد. اکثر کسانی که در چنین کارگاهی شرکت می‌کنند، مشتاقانه می‌خواهند با روان‌کاوی لاکانی و کاربرد آن در نقد ادبی آشنا شوند، اما غالباً پیش‌شرط‌‌های فراگیری این نظریه را که اشاره کردم، چندان یا آن‌گونه که باید اجابت نکرده‌اند. لاکان را بدون فهم عمیق فروید نمی‌توان فهمید.
کارگاه «نقد فیلم سرخ‌پوست با دو رویکرد روان‌کاوی فرویدی و لاکانی» تلاشی بود برای تقرب به اندیشه‌ی فروید و لاکان و سپس کاربردی کردن مفاهیم تأمل‌انگیز نظریه‌های این دو متفکر بزرگ در خوانشی روان‌کاوانه از فیلم «سرخ‌پوست» ساخته‌ی نیما جاویدی. این کارگاه در گرمای حداکثریِ مرداد ماه آغاز شد و هفته‌ی پیش به پایان رسید. شرکت‌کنندگان در این کارگاه با علاقه‌ای که به مباحث نظری و بحث‌های جمعی در نقد عملی فیلم نشان دادند، ثابت کردند که با عمق جان در پی یادگیری نظریات فروید و لاکان‌اند. به مصداق «مستمع صاحب‌سخن را بر سر ذوق آورد»، من هم کوشیدم با اشتیاق و جدیتِ آنان همراه شوم. نتیجه‌اش کارگاه لذتبخشی بود که امیدوارم نویدبخش مقالات و کارهای پژوهشی مستقلِ شرکت‌کنندگان باشد.

اطلاعیه‌ی کارگاه نقد فرویدی ـ لاکانی فیلم «سرخ‌پوست»

کارگاه پنج‌جلسه‌ای نقد فیلم «سرخ‌پوست»

با دو رویکرد نقد روان‌کاوانه‌ی فرویدی و لاکانی

با تدریس دکتر حسین پاینده

روان‌کاوی نظریه‌ای است که هم برای درمان بیماری‌های روان‌تنی به کار می‌رود و هم کاربرد وسیعی در مطالعات نقادانه‌ی هنر و ادبیات پیدا کرده است. بنیانگذار این نظریه (فروید) قائل به نوعی بده‌بستان بین ادبیات و نظریه‌ی روان‌کاوی بود. او متون ادبی را صرفاً آزمایشگاهی برای صحّه گذاردن بر مفروضات روان‌کاوی نمی‌دانست، بلکه مفاهیم روان‌کاوانه و همچنین روش درمان روان‌کاوانه را از ادبیات استخراج می‌کرد. این نظریه بعدها توسط روان‌کاو فرانسوی ژاک لاکان با استفاده از مفاهیم زبان‌شناسی سوسوری بسط پیدا کرد.

-این کارگاه به صورت حضوری برگزار می شود.

– این کارگاه در پنج جلسه برگزار می‌شود.

دو جلسه‌ی اول به معرفی گزیده‌ای از مفاهیم اساسی روان‌کاوی فرویدی و روان‌کاوی لاکانی اختصاص دارد و در سه جلسه‌ی بعدی آن مفاهیم را در نقد روان‌کاوانه‌ی فیلم «سرخ‌پوست» (ساخته‌ی نیما جاویدی) به کار خواهیم برد.

– همه‌ی علاقه‌مندان به نقد ادبی و روان‌کاوی می‌توانند در این کارگاه شرکت کنند اما پیش‌نیاز آن آشنایی کلی با نظریه‌ی روان‌کاوی است.

– این کارگاه روزهای چهارشنبه ساعت ۱۸ الی ۱۹:۳۰ برگزار می‌شود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام در این دوره، با بخش آموزش موسسه فرهنگی هنری هفت اقلیم تماس بگیرید:

۰۲۱-۸۸۴۵۷۸۲۵
و
۰۲۱-۸۸۱۴۶۰۱۷

۸۸۴۵۷۸۲۵و۸۸۱۴۶۰۱۷