آدمی نان خورَد از دولتِ یاد

گفت استاد مبر درس از یاد
یاد باد آنچه به من گفت استاد

یاد باد آن که مرا یاد آموخت
آدمی نان خورَد از دولتِ یـاد

هیچ یادم نرود این معنی
که مرا مادرِ من نادان زاد

پدرم نیز چو استادم دید
گشت از تربیت من آزاد

پس مرا منّت از استاد بُوَد
که به تعلیمِ من اُستاد اِستاد

هر چه می‌دانست آموخت مرا
غیرِ یک اصل که ناگفته نهاد

قدر استاد نکو دانستن
حیف، استاد به من یاد نداد

گر بِمُردست، روانش پُرنور
ور بُوَد زنده، خدایش یار باد!

(ایرج میرزا)

جایگاه معلم راستین

در روز معلم، عموماً از معلمان تقدیر می‌شود. اما به‌راستی اطلاق این نام نه بر همه‌ی مدرسان بلکه بر آن کسانی رواست که در زندگی مخاطبان‌شان تأثیر می‌گذارند.

صاحبدلی به مدرسه آمد ز خانقاه
بشکست عهد صحبت اهل طریق را
گفتم میان عالِم و عابد چه فرق بود
تا اختیار کردی از آن این فریق را؟
گفت آن گلیم خویش به در می‌برد ز موج
وین جهد می‌کند که بگیرد غریق را …

زمان رفتار متناقض‌نمایانه‌ای (پارادوکسیکالی) با ذهن انسان دارد. از یک سو ما را دچار نسیان می‌کند و از سوی دیگر دائم به یادمان می‌آورد. اگر سخنی (گفتمانی) از معلم راستین بیاموزیم و قدر معلم را ندانیم، دچار نسیان می‌شویم و این خود بزرگ‌ترین خسران است. با گذشت زمان اما خاطره‌ها به ذهن‌مان هجوم می‌آورند و وقوفی تلخ را باعث می‌شوند. ولی زمان گذشته است و دیگر دیر شده …
به‌سختی می‌توان از تأثیر بسزایی که معلم راستین در زندگی مخاطبانش باقی می‌گذارد سخن گفت و حق مطلب را ادا کرد. شعر زیر گویاتر از سخن معمولی است. با سپاس بیکران از دوست عزیزی که به مناسبت روز معلم این شعر زیبا را به نقل از دیوان شمس برای من فرستاد:

یا ربا! این لطف‌ها را از لبش پاینده دار
او همه لطف است جمله، یا ربش پاینده دار

ای بسی حق‌ها که دارد بر شب تاریک ماه
ای خدای روز و شب، تو بر شبش پاینده دار

طفل جان در مکتبش استاد استادان شدست
ای خدا این طفل را در مکتبش پاینده دار

معلم دلسوز و واقعی را باید در همان زمان که لازم است قدر بدانیم. گذشت زمان تأثیر ویرانگری در روح و روان‌مان باقی خواهد گذاشت.

روز مـعـلـم …

صاحبدلی به مدرسه آمد ز خانقاه

بشکست عهد صحبت اهل طریق را

گفتم میان عالِم و عابد چه فرق بود

تا اختیار کردی از آن این فریق را؟

گفت آن گلیم خویش به در می‌برد ز موج

وین جهد می‌کند که بگیرد غریق را …

با سپاس از سرکار خانم مونا رستا که این شعر زیبا از گلستان سعدی را برای من ارسال کردند. همچنین سپاسگزاری می‌کنم از کلیه‌ی دانشجویان سابق و فعلی و دوستان و همکاران ارجمند اعضای هیأت‌های علمی در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، که با ارسال پیام، ایمیل و غیره روز معلم را به من تبریک گفتند. از این‌که قادر نیستم مثل سابق تک‌تکِ پیام‌ها را جداگانه جواب بدهم و تشکر کنم، از همه‌ی این عزیران پوزش می‌خواهم و سلامت و شادی‌شان را آرزومندم.