اطلاعیه‌ی کارگاه رمان‌خوانی (آنلاین)

در کارگاه «چگونه رمان بخوانیم (۲)» می‌خواهیم هم با یکی از تأثیرگذارترین جنبش‌های ادبی در ادبیات داستانی فارسی‌زبان (ناتورالیسم) آشنا شویم و هم مهارت‌مان در تحلیل متن را تقویت کنیم. این دوره‌ی آموزشی به‌ویژه برای علاقه‌مندانی طراحی شده است که در رشته‌ی تحصیلیِ خود درسی درباره‌ی ادبیات داستانی نگذرانده‌اند، اما مایل‌اند با شیوه‌ی تحلیل رمان آشنا شوند. این کارگاه همچنین با هدف تربیت نسل جدیدی از منتقدان ادبی برگزار می‌شود که بتوانند با نوشتن مقالات نقد در مطبوعات، به رشد و ارتقاءِ رمان معاصر فارسی یاری برسانند.

اطلاعات بیشتر درباره‌ی این کارگاه:

۱. این کارگاه هشت جلسه خواهد داشت که طی چهار هفته (هر هفته دو جلسه) به صورت آنلاین برگزار می‌شود.

۲. جلسات این کارگاه روزهای سه‌شنبه و پنجشنبه، ساعت ۱۸ الی ۱۹:۳۰ برگزار می‌شود.

۳. مدت زمان هر جلسه یک ساعت و نیم است.

۴. در این کارگاه یک رمان را به صورت مشروح تحلیل خواهیم کرد که عبارت است از:

تنگسیر، نوشته‌ی صادق چوبک (انتشارات نگاه)

۵. در نیم‌ساعت ابتدای هر جلسه، مفاهیم و اصطلاحات کلیدی نقد رمان توضیح داده می‌شود و در یک ساعت باقیمانده، متن هر رمان به‌دقت تحلیل خواهد شد.

۶. در این کارگاه کتاب درسی خاصی را درباره‌ی عناصر رمان کار نمی‌کنیم، اما کسانی که مایل‌اند با ویژگی‌های رمان و عناصر آن بیشتر آشنا شوند، می‌توانند به کتاب گشودن رمان: رمان ایران در پرتو نظریه و نقد ادبی مراجعه کنند (انتشارات مروارید).

۷. از اعضای کارگاه انتظار می‌رود فعالانه در بحث‌های جمعی مشارکت کنند.

اطلاعات بیشتر و نام‌نویسی: ۰۹۱۹۳۳۹۹۱۰۵

عکسی به یادگار در کارگاه «نقد ادبی رون‌کاوانه (۱)»

این عکس در آخرین جلسه‌ی کارگاه «نقد ادبی روان‌کاوانه (۱)»، در یکی از گرم‌ترین روزهای امرداد ۱۴۰۴ به یادگار گرفته شد. هوای بسیار گرم تابستان مانع از آن نشد که این دوستان با بیشترین میل یادگیری به کارگاه بیایند. به‌راستی چه چیز انگیزه‌ی آن‌ها را تا به این حد قوی کرد؟ بسیاری از دانشجویان در دانشگاه‌های ما خوشحال می‌شوند که استاد حضور و غیاب نکند تا آن‌ها بتوانند با خاطری آسوده به کلاس نیایند. این‌جا اما، اشخاصی که غالباً تحصیلات‌شان به پایان رسیده است، اشخاصی که شاغل‌اند و مسئولیت‌های خانوادگی نیز دارند، با پرداخت شهریه و هزینه‌های جانبیِ رفت‌وآمد و در میانه‌ی گرم‌ترین تابستانِ سال‌های اخیر، هر هفته ساعت ۴ بعدازظهر (اوج گرما) داوطلبانه به این کارگاه آمدند، نه برای دریافت مدرک تحصیلی، بلکه برای آموختن نظریه‌ی روان‌کاوی و نحوه‌ی تحلیل متون ادبی و فیلم‌های سینمایی با رویکرد روان‌کاوانه. از آن هم مهم‌تر، آن‌ها آمدند تا حیات روانی خودشان را بهتر بشناسند و انگیزه‌های ناپیدای رفتار انسان‌های پیرامون‌شان را بهتر دریابند. کسانی که در این تصویر می‌بینید، جوینده‌ی دانش ‌هستند (دانش‌جو به معنای واقعی کلمه، نه به معنای متعارفِ این کلمه‌ی بسیار آشنا). همت و کوشش آن‌ها برای جوییدن دانش باید بسیاری موضوعات مهم درباره‌ی کارکرد سترونِ دانشگاه در کشور ما را معلوم کند. اهل معرفت، خود به‌فراست می‌دانند.

اطلاعیه‌ی کارگاه آنلاین

در سال‌های اخیر، ژانر رمان بیشتر از گذشته مورد توجه علاقه‌مندان ادبیات قرار گرفته است. هر سال تعداد قابل‌توجهی رمان به زبان فارسی نوشته یا ترجمه می‌شوند و شمار خوانندگان این ژانر کم نیست. اما خوانش رمان به شیوه‌ای تحلیلی و فهم معانی تلویحی و عمیقی که از لایه‌ی سطحی رمان برمی‌آید، مستلزم آشنایی علمی با این ژانر است. در کارگاه «چگونه رمان بخوانیم (۱)» می‌خواهیم هم با ویژگی‌های رمان آشنا شویم و هم از خواندن آن لذت ببریم. این دوره‌ی آموزشی به‌ویژه برای علاقه‌مندانی طراحی شده است که در رشته‌ی تحصیلیِ خود درسی درباره‌ی ادبیات داستانی نگذرانده‌اند، اما مایل‌اند با شیوه‌ی تحلیل رمان آشنا شوند. این دوره همچنین با هدف تربیت نسل جدیدی از منتقدان ادبی برگزار می‌شود که بتوانند با نوشتن مقالات نقد در مطبوعات، به رشد و ارتقا رمان معاصر فارسی یاری برسانند.

اطلاعات بیشتر درباره‌ی این کارگاه:

۱. این کارگاه هشت جلسه خواهد داشت که طی چهار هفته (هر هفته دو جلسه) به صورت آنلاین و در پلتفرم Google Meet برگزار می‌شود.

۲. جلسات این کارگاه روزهای سه‌شنبه و پنجشنبه، ساعت ۱۸ الی ۱۹:۳۰ برگزار می‌شود.

۳. مدت زمان هر جلسه یک ساعت و نیم است.

۴. در این کارگاه یک رمان را به صورت مشروح تحلیل خواهیم کرد که عبارت است از: غرور و تعصب، نوشته‌ی جین آستین، ترجمه‌ی رضا رضایی (نشر نی)

۵. در نیم‌ساعت ابتدای هر جلسه، مفاهیم و اصطلاحات کلیدی نقد رمان توضیح داده می‌شود و در یک ساعت باقیمانده، متن هر رمان به‌دقت تحلیل خواهد شد.

۶. در این کارگاه کتاب درسی خاصی را درباره‌ی عناصر رمان کار نمی‌کنیم، اما کسانی که مایل‌اند با ویژگی‌های رمان و عناصر آن بیشتر آشنا شوند، می‌توانند به کتاب نظریه‌های رمان: از رئالیسم تا پسامدرنیسم مراجعه کنند که انتشارات نیلوفر منتشر کرده است.

اطلاعات بیشتر و نام‌نویسی: ۰۹۱۹۳۳۹۹۱۰۵

اطلاعیه‌های دو کارگاه «نقد ادبی روان‌کاوانه (۲)» و «داستان‌نویسی (۴)»

۱. اطلاعیه‌ی «کارگاه نقد ادبی روان‌کاوانه ۲»

کارگاه «نقد ادبی روان‌کاوانه (۲)» برای کسانی طراحی شده است که با مفاهیم پایه‌ای نظریه‌ی روان‌کاوی کلاسیک (فرویدی) آشنا هستند و مایل‌اند در نقد عملی روان‌کاوانه تبحّر پیدا کنند. لذا رویکرد این کارگاه صرفاً کاربردی است و به مفاهیم نظری نخواهیم پرداخت. در این کارگاه یک رمان و یک فیلم سینمایی (هر دو ایرانی) به شیوه‌ی روان‌کاوانه نقد خواهند شد. روش کار به این صورت خواهد بود که بخش‌هایی از رمان، همچنین صحنه‌هایی از فیلم، را به‌دقت و بر اساس مفاهیم و روش‌شناسی نظریه‌ی روان‌کاوی تحلیل می‌کنیم. این تحلیل توسط اعضای کارگاه و با هدایت و راهنمایی مجری کارگاه انجام می‌شود. انتظار می‌رود به این ترتیب، اعضای کارگاه پس از گذراندن این دوره اعتمادبه‌نفْسِ لازم برای نقد مستقلانه‌ی متون ادبی را به دست آورند.

در این کارگاه هیچ کتاب خاصی مبنای بحث‌ها نخواهد بود، اما علاقه‌مندان می‌توانند برای مطالعه‌ی شخصی و آشنایی با نمونه‌هایی از نقد ادبی روان‌کاوانه به قلم بنیان‌گذار این نظریه، زیگموند فروید، مراجعه کنند به کتاب کاربرد روان‌کاوی در نقد ادبی که هفت نقد از فروید بر آثار ادبی را شامل می‌شود.

کارگاه «نقد ادبی روان‌کاوانه (۲)» برای ۱۰ جلسه‌ی ۹۰ دقیقه‌ایِ حضوری طراحی شده است و به منظور کاهش رفت‌وآمدهای هفتگی، در ۹ جلسه‌ی ۱۰۰ دقیقه‌ای برگزار می‌شود.

اطلاعات بیشتر و نام‌نویسی: ۰۹۱۹۳۳۹۹۱۰۵


۲. اطلاعیه‌ی کارگاه داستان‌نویسی (۴)

در این کارگاه، مباحثی که پیشتر در «کارگاه داستان‌نویسی ۱ و ۲ و ۳» مطرح شد در سطحی پیشرفته‌تر ادامه خواهد یافت. رویکرد این کارگاه به داستان‌نویسی، همچون سه کارگاه قبلی، مبتنی بر نظریه‌هایی ادبی و شناخت سبک‌های داستان‌نویسی در ادبیات ایران و جهان خواهد بود. شرکت‌کنندگان در این دوره، باید حتماً شناخت علمی و عمیق از عناصر داستان داشته باشند و مباحث مطرح‌شده در کارگاه‌های قبلی را بدانند (هرم فرایتاک، نظریه‌ی «تجلی»، چیستیِ «درونمایه»، نحوه‌ی استفاده از سرلوحه، مفهوم «ساختار»، ایجاد ضرباهنگ در داستان، مفهوم «انگیزش»، …) . لذا صرفاً کسانی در این کارگاه پذیرفته می‌شوند که دوره‌های قبلی را گذرانده باشند. آن عده از کسانی که در کارگاه‌های قبلی شرکت نداشتند اما در زمینه‌ی مباحث مرتبط با ادبیات داستانی و نقد ادبی مطالعه‌ی شخصی داشته‌اند و داوطلب شرکت در این کارگاه هستند، می‌توانند یک نمونه از داستان‌های خود را برای ارزیابی ارائه کنند.

این کارگاه برای ۱۰ جلسه‌ی ۹۰ دقیقه‌ایِ حضوری طراحی شده است و به منظور کاهش رفت‌وآمدهای هفتگی، در ۹ جلسه‌ی ۱۰۰ دقیقه‌ای برگزار می‌شود.

اطلاعات بیشتر و نام‌نویسی: ۰۹۱۹۳۳۹۹۱۰۵

اطلاعیه‌ی دو کارگاه

به اطلاع علاقه‌مندان به مباحث نقد ادبی و ادبیات داستانی می‌رساند، حسین پاینده از هفته‌ی سوم خرداد ۱۴۰۴ دو کارگاه برگزار خواهد کرد. شرح محتوای این کارگاه‌ها را می‌توانید در ادامه بخوانید.


۱. اطلاعیه‌ی «کارگاه نقد ادبی روان‌کاوانه (۱)»

هدف از برگزاری این کارگاه، معرفی نظریه‌ی روان‌کاوی، به‌ویژه در حوزه‌‌ی مطالعات ادبی و هنری، و ترسیم چشم‌انداز روشنی از مفاهیم بنیادی و روش‌شناسیِ خاص این رهیافت در نقد ادبی است. روان‌کاوی امروزه یکی از پُرطرفدارترین و مهم‌ترین رهیافت‌های نقد ادبی محسوب می‌شود و شرح و تبیین روش‌شناسیِ آن یک فصل مستقل از همه‌‌ی کتاب‌های جدید در حوزه‌‌ی نظریه و نقد ادبی را به خود اختصاص داده است. این شیوه از نقد ماهیتی میان‌رشته‌ای دارد و به‌ویژه از زمانی در ادبیات کاربرد پیدا کرد که متون اصلی نظریه‌ی‌ روان‌کاوی در چند دهه‌ی‌ نخستِ قرن بیستم به‌طور گسترده منتشر شدند. از آن زمان تاکنون، این نظریه در بسیاری از حوزه‌های علوم انسانی، به‌ویژه مطالعات هنری و ادبی، تأثیر گذاشته است. کارگاه «نقد ادبی روان‌کاوانه» به گونه‌ای طراحی شده است که شرکت‌کنندگان پس از اتمام این دوره‌‌ی آموزشی به‌درستی بدانند مفاهیم بنیادیِ نظریه‌‌ی روان‌کاوی چیست، مفروضات اساسیِ آن کدام‌اند، چه مقاصدی را دنبال می‌کند، روش‌شناسیِ آن چیست و چگونه در نقد متون ادبی و آثار هنری به کار می‌رود. به این منظور، علاوه بر توضیح مبانی نظریِ روان‌کاوی و شرح اصطلاحات و روش‌شناسیِ آن، یک فیلم سینمایی ایرانی و برخی متون ادبی از منظر این نظریه نقد خواهند شد. این کارگاه به نظریه‌ی روان‌کاوی کلاسیک (فرویدی) اختصاص دارد و به سبب کثرت مطالب آن، مکاتب پسافرویدی (از جمله نظریه‌ی یونگ و نظریه‌ی لاکان) می‌بایست در قالب کارگاه‌های جداگانه به علاقه‌مندان معرفی شود.

کارگاه «نقد ادبی روان‌کاوانه (۱)» برای ۱۰ جلسه‌ی ۹۰ دقیقه‌ای طراحی شده است و به منظور کاهش رفت‌وآمدهای هفتگی، در ۹ جلسه‌ی ۱۰۰ دقیقه‌ای برگزار می‌شود.

این کارگاه بر اساس کتاب نظریه و نقد ادبی: درسنامه‌ای میان‌رشته‌ای برگزار خواهد شد (ویراست دومِ، پاییز ۱۴۰۳، انتشارات مروارید). اعضای کارگاه هر هفته بخشی از مطالب کتاب را پیشاپیش می‌خوانند تا در بحث‌های کارگاه بتوانیم مطالب بیشتری را مطرح کنیم. از اعضای کارگاه درخواست می‌شود برای جلسه‌ی اول، صفحات ۶۵ الی ۶۹ را بخوانند.

اطلاعات بیشتر و نام‌نویسی: ۰۹۱۹۳۳۹۹۱۰۵


۲. اطلاعیه‌ی «کارگاه داستان‌نویسی (۳)»

در این کارگاه، مباحثی که پیشتر در «کارگاه داستان‌نویسی ۱ و ۲» مطرح شد در سطحی پیشرفته ادامه خواهد یافت. رویکرد این کارگاه به داستان‌نویسی، همچون دو کارگاه قبلی، مبتنی بر نظریه‌هایی ادبی و شناخت سبک‌های داستان‌نویسی در ادبیات ایران و جهان خواهد بود. شرکت‌کنندگان در این دوره، باید حتماً شناخت علمی و عمیق از عناصر داستان داشته باشند و مباحث مطرح‌شده در کارگاه‌های قبلی را بدانند. لذا صرفاً کسانی در این کارگاه پذیرفته می‌شوند که دوره‌های قبلی را گذرانده باشند. آن عده از کسانی که در کارگاه‌های قبلی شرکت نداشتند اما در زمینه‌ی مباحث مرتبط با ادبیات داستانی و نقد ادبی مطالعه‌ی شخصی داشته‌اند و داوطلب شرکت در این کارگاه هستند، می‌توانند یک نمونه از داستان‌های خود را برای ارزیابی ارائه کنند.

این کارگاه برای ۱۰ جلسه‌ی ۹۰ دقیقه‌ای طراحی شده است و به منظور کاهش رفت‌وآمدهای هفتگی، در ۹ جلسه‌ی ۱۰۰ دقیقه‌ای برگزار می‌شود.

اطلاعات بیشتر و نام‌نویسی: ۰۹۱۹۳۳۹۹۱۰۵