اطلاعیه‌ی دو کارگاه «آشنایی با رمان» و «داستان‌نویسی»

۱. کارگاه «آشنایی با رمان(۱)»

هدف از برگزاری کارگاه «آشنایی با رمان (۱)»، آشنایی با ویژگی‌های رمان رئالیستی و روش‌شناسیِ تحلیل آن است. این دوره بویژه برای پژوهشگران و علاقه‌مندانی طراحی شده است که در رشته‌ی تحصیلیِ خود درسی درباره‌ی ادبیات داستانی نگذرانده‌اند، اما مایل‌اند با شیوه‌ی تحلیل رمان آشنا شوند. این دوره همچنین با این هدف طراحی شده است که نسل جدیدی از منتقدان ادبیات داستانی تربیت شوند که بتوانند در مطبوعات مقالاتی روشمند در نقد رمان بنویسند. این کارگاه در ۱۰ جلسه تشکیل می‌شود و طی این جلسات مطالب بسیار زیادی را باید کار کرد: نحوه‌ی ظهور رمان به منزله‌ی ژانری نو در قرن هجدهم، پس‌زمینه‌ی فلسفی رئالیسم، تمایز رمان با رمانس، نظریه‌ی ایان وات درباره‌ی رمان، ویژگی‌های رئالیسم صوری، عناصر رمان، شیوه‌ی خوانش تحلیلی رمان، تحلیل مشروح دو رمان، و … . روش کار در این کارگاه به این صورت خواهد بود که اعضای کارگاه برای هر جلسه پیشاپیش مطالبی را از کتاب «نظریه‌های رمان: از رئالیسم تا پسامدرنیسم» نوشته‌ی ایان وات،‌ دیوید لاج، … (تهران: انتشارات نیلوفر، ۱۳۹۹) مطالعه می‌کنند و بعد در کارگاه بخشی از آن مطالب را به‌طور جمعی می‌خوانیم و درباره‌ی جزئیاتش با هم بحث می‌کنیم تا توضیح بیشتری درباره‌ی آن ارائه و ابهامات برطرف شود. بدین ترتیب، راه برای تحلیل دو رمان «غرور و تعصب» (نوشته‌ی جین آستین) و «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» (نوشته‌ی زویا پیرزاد) هموار می‌شود. این دوره‌ی آموزشی به صورت کلاس برگزار نمی‌شود، بلکه در قالب «کارگاه» (محل کار) برگزار می‌شود.

از اعضای کارگاه درخواست می‌شود برای جلسه‌ی اول صفحات ۱۱ الی ۳۰ از کتاب «نظریه‌های رمان» را پیشاپیش بخوانید.

پنجشنبه‌ها – ساعت ۱۴ تا ۱۵:۳۰
شروع دوره: ۱۷ فروردین ۱۴۰۲

 


۲. اطلاعیه‌ی «کارگاه داستان‌نویسی (۱)»

هدف از برگزاری این کارگاه که طی ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، افزایش مهارت‌های خلاقانه‌ی نویسندگان نوقلم است که قصد دارند داستان‌نویسی را به‌طور جدی و حرفه‌ای دنبال کنند. رویکرد این کارگاه به داستان‌نویسی مبتنی بر نظریه‌هایی ادبی و شناخت سبک‌های داستان‌نویسی در ادبیات ایران و جهان خواهد بود. شرکت‌کنندگان در این دوره، می‌بایست از آشنایی مقدماتی با عناصر داستان برخوردار باشند (زاویه‌ی دید، شخصیت، پیرنگ، کشمکش، …). در هر یک از جلسات، نخست بحثی نظری درباره‌ی شیوه‌های داستان‌نویسی انجام خواهد شد و سپس داستانی که یکی از شرکت‌کنندگان کارگاه نوشته است در جمع خوانده و بررسی می‌شود. در بحث راجع به داستان‌ها، شیوه‌ی به‌کارگیری خلاقانه و هدفمندِ عناصر داستان برای القای درونمایه‌ی مورد نظر نویسنده بحث خواهد شد. این کارگاه پیش‌نیاز شرکت در «کارگاه داستان‌نویسی (۲)» است که متعاقباً با برگزیده‌ای از شرکت‌کنندگانِ کارگاه مقدماتی برگزار خواهد شد.

پنجشنبه‌ها – ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰
شروع دوره: ۱۷ فروردین ۱۴۰۲

اطلاعیه‌ی کارگاه «نقد رمان با رویکرد باختین»

آگاهی از آراءِ نظریه‌پردازان در حوزه رمان یکی از ملزومات برای خواندن بهتر و درک درست‌تر آن است. این نظریات نه تنها به ما کمک می‌کند تا مخاطب داناتری برای رمان باشیم بلکه کمک ارزنده‌ای‌ست برای رمان‌نویسانی که می‌خواهند رمانی جذاب‌تر و پیچیده‌تر با تسلط بر تکنیک‌های رمان داشته‌باشند. پیش‌نیاز این دوره آشنایی با عناصر داستان است.

میخائیل باختین از برجسته‌ترین نظریه‌پردازان روس است که در نوشته‌هایش نظریه‌ای منسجم از نحوه‌ی پیدایش رمان و همچنین ویژگی‌های این ژانر پرورانده است. او از دهه‌ی ۱۹۲۰ مقالات و کتاب‌هایی درباره‌ی رمان نوشت، اما آثارش تا دهه‌ها بعد در غرب همچنان ناشناخته بود تا این‌که از راه ترجمه‌ی این نوشته‌ها، آراء و اندیشه‌های او ابتدا در دنیای انگلیسی‌زبان و سپس از راه زبان انگلیسی در سایر زبان‌های اروپایی مطرح شد. نظریه‌ی باختین جزو آن حوزه‌هایی از نقد ادبی است که در کشور ما هنوز به اندازه‌ی کافی معرفی یا شناخته نشده‌اند و به همین سبب آن را در نقد ادبیات داستانی کمتر به کار می‌بریم.

کارگاه «نقد رمان با رویکرد باختین» به منظور پاسخ‌گویی به این نیاز طراحی شده است و طی آن، علاوه بر تبیین آراء باختین، دو رمان ایرانی از منظر نظریه‌ی او بررسی می‌شوند.

پنجشنبه‌ها – ساعت ۱۴ تا ۱۵:۳۰

اطلاعیه‌ی کارگاه «چگونه داستان کوتاه بخوانیم»

ویژگی اساسی داستان کوتاه عبارت است از: خلق موقعیتی خصیصه‌نما و برملا کردن جنبه‌ای ناپیدا از زندگی شخصیت‌ها. اثرگذارترین داستان‌های کوتاه با واژه‌هایی محدود، بینشی عمیق درباره‌ی موقعیت‌های روزمره و کشمکش‌های درونی ما انسان‌ها در مواجهه با آن موقعیت‌ها به خواننده افاده می‌کنند. هرچند داستان کوتاه طول‌وتفصیل رمان را ندارد، اما بنا بر ویژگی خود می‌تواند بسیار اثرگذار باشد و نگرش خواننده به جهان پیرامونش را دگرگون کند.

خوانش نقادانه‌ی داستان کوتاه و التذاذ زیبایی‌شناختی از آن، مستلزم آشنایی با عناصر این ژانر و شیوه‌های مناسب برای تحلیل آن است. این کارگاه برای آن دسته از علاقه‌مندان ادبیات طراحی شده است که مایل‌اند با عمده‌ترین اصطلاحات مربوط به داستان کوتاه و همچنین روش‌های نقد آن (خوانش فضای سفید بین سطرهای داستان) آشنا شوند. این کارگاه در شش جلسه برگزار خواهد شد. مباحث نظری و همچنین داستان‌های نمونه‌ای که در کارگاه تحلیل می‌شوند، بر اساس جلد اول از کتاب «داستان کوتاه در ایران» (انتشارات نیلوفر) خواهد بود. همه‌ی علاقه‌مندان به ادبیات داستانی می‌توانند در این کارگاه شرکت کنند اما پیش‌نیاز آن آشنایی کلی با عناصر داستان است.

این کارگاه روزهای چهارشنبه ساعت ۱۸ برگزار می‌شود.
علاقه‌مندان می‌توانند برای ثبت نام با مؤسسه‌ی هفت اقلیم تماس بگیرند:
۸۸۴۵۷۸۲۵ و ۸۸۱۴۶۰۱۷

عکسی به یادگار در پایان کارگاه نقد فرویدی ــ لاکانی فیلم «سرخ‌پوست»

لاکان برای بیان آراءواندیشه‌هایش سبک‌وسیاق خاصی را به کار می‌برد که باعث سوءشهرت او به‌عنوان «نظریه‌پردازی مغلق‌گو و دشوارفهم» شده است. با این همه، دیدگاه‌های او که در واقع بازخوانشی پساساختارگرایانه از مفاهیم روان‌کاوی فرویدی‌اند، تأثیر عمیقی در نقد ادبی معاصر باقی گذاشته‌اند. ورود به ساحت اندیشه‌ی لاکان نه‌فقط مستلزم آشنایی با پایه‌ای‌ترین مفاهیم روان‌کاوی کلاسیک است، بلکه همچنین می‌طلبد که با زبان‌شناسی سوسوری و بازنگرش‌های پساساختارگرایانه‌ی آن آشنا باشیم. با این اوضاف پیداست که برگزاری کارگاه نقد لاکانیِ فیلم چالش‌ها و دشواری‌های خاص خود را دارد. اکثر کسانی که در چنین کارگاهی شرکت می‌کنند، مشتاقانه می‌خواهند با روان‌کاوی لاکانی و کاربرد آن در نقد ادبی آشنا شوند، اما غالباً پیش‌شرط‌‌های فراگیری این نظریه را که اشاره کردم، چندان یا آن‌گونه که باید اجابت نکرده‌اند. لاکان را بدون فهم عمیق فروید نمی‌توان فهمید.
کارگاه «نقد فیلم سرخ‌پوست با دو رویکرد روان‌کاوی فرویدی و لاکانی» تلاشی بود برای تقرب به اندیشه‌ی فروید و لاکان و سپس کاربردی کردن مفاهیم تأمل‌انگیز نظریه‌های این دو متفکر بزرگ در خوانشی روان‌کاوانه از فیلم «سرخ‌پوست» ساخته‌ی نیما جاویدی. این کارگاه در گرمای حداکثریِ مرداد ماه آغاز شد و هفته‌ی پیش به پایان رسید. شرکت‌کنندگان در این کارگاه با علاقه‌ای که به مباحث نظری و بحث‌های جمعی در نقد عملی فیلم نشان دادند، ثابت کردند که با عمق جان در پی یادگیری نظریات فروید و لاکان‌اند. به مصداق «مستمع صاحب‌سخن را بر سر ذوق آورد»، من هم کوشیدم با اشتیاق و جدیتِ آنان همراه شوم. نتیجه‌اش کارگاه لذتبخشی بود که امیدوارم نویدبخش مقالات و کارهای پژوهشی مستقلِ شرکت‌کنندگان باشد.

اطلاعیه‌ی کارگاه نقد فرویدی ـ لاکانی فیلم «سرخ‌پوست»

کارگاه پنج‌جلسه‌ای نقد فیلم «سرخ‌پوست»

با دو رویکرد نقد روان‌کاوانه‌ی فرویدی و لاکانی

با تدریس دکتر حسین پاینده

روان‌کاوی نظریه‌ای است که هم برای درمان بیماری‌های روان‌تنی به کار می‌رود و هم کاربرد وسیعی در مطالعات نقادانه‌ی هنر و ادبیات پیدا کرده است. بنیانگذار این نظریه (فروید) قائل به نوعی بده‌بستان بین ادبیات و نظریه‌ی روان‌کاوی بود. او متون ادبی را صرفاً آزمایشگاهی برای صحّه گذاردن بر مفروضات روان‌کاوی نمی‌دانست، بلکه مفاهیم روان‌کاوانه و همچنین روش درمان روان‌کاوانه را از ادبیات استخراج می‌کرد. این نظریه بعدها توسط روان‌کاو فرانسوی ژاک لاکان با استفاده از مفاهیم زبان‌شناسی سوسوری بسط پیدا کرد.

-این کارگاه به صورت حضوری برگزار می شود.

– این کارگاه در پنج جلسه برگزار می‌شود.

دو جلسه‌ی اول به معرفی گزیده‌ای از مفاهیم اساسی روان‌کاوی فرویدی و روان‌کاوی لاکانی اختصاص دارد و در سه جلسه‌ی بعدی آن مفاهیم را در نقد روان‌کاوانه‌ی فیلم «سرخ‌پوست» (ساخته‌ی نیما جاویدی) به کار خواهیم برد.

– همه‌ی علاقه‌مندان به نقد ادبی و روان‌کاوی می‌توانند در این کارگاه شرکت کنند اما پیش‌نیاز آن آشنایی کلی با نظریه‌ی روان‌کاوی است.

– این کارگاه روزهای چهارشنبه ساعت ۱۸ الی ۱۹:۳۰ برگزار می‌شود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام در این دوره، با بخش آموزش موسسه فرهنگی هنری هفت اقلیم تماس بگیرید:

۰۲۱-۸۸۴۵۷۸۲۵
و
۰۲۱-۸۸۱۴۶۰۱۷

۸۸۴۵۷۸۲۵و۸۸۱۴۶۰۱۷