عکسی به یادگار با اعضای کارگاه «آشنایی با سبک‌های هنری» و «مبانی نقد ادبی»

کارگاه «آشنایی با سبک‌های هنری» پس از ده هفته، در تاریخ چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶ به اتمام رسید. در این کارگاه پنج سبک عمده‌ی هنری به علاقه‌مندان معرفی شدند: امپرسیونیسم، کوبیسم، سوررئالیسم، مینیمالیسم، مدرنیسم و پسامدرنیسم. هم ویژگی‌های این سبک‌ها شناسانده شد و هم نمونه‌های متعددی از هر کدام از آن‌ها در هنرهای تجسمی (عمدتاً نقاشی) در کارگاه تحلیل شد. پاورپوینی که برای این کارگاه تهیه شده بود، شامل صد و شصت اسلاید بود. سبک‌های یادشده، در این کارگاه نه فقط در حوزه‌ی هنر، بلکه همچنین در حوزه‌ی متون ادبی معرفی شدند و نمونه‌هایی از آثار ادبی نوشته‌شده به این سبک‌ها در کارگاه خوانده و تحلیل شدند. بسیاری از کسانی که در این کارگاه شرکت کرده بودند، در کارگاه دیگری هم با عنوان «مبانی نقد ادبی» که بعد از کارگاه اول تشکیل می‌شد، شرکت کردند. در آن‌جا نیز علاوه بر معرفی نظریه‌های نقد از یونان باستان تا دهه‌های اخیر، چندین نمونه‌ی نقد عملی داشتیم (هم از داستان کوتاه و شعر و هم از فیلم سینمایی). هدف این بود که شرکت‌کنندگان در این کارگاه بتوانند مهارتی عملی در نقد آثار ادبی پیدا کنند. پاورپوینت کارشده در این کارگاه نزدیک به یکصد اسلاید را شامل شد.

تجربه‌ی برگزاری این دو کارگاه از بسیاری جهات برای شخص خود من جالب و لذتبخش بود. این کارگاه‌ها در دانشکده‌ی علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد که دسترسی به آن مستلزم طی کردن سفری درون‌شهری در تهرانِ همیشه شلوغ و رسیدن به انتهای غربی اتوبان همت است. این سفر وقت‌گیر مانع از آن نشد که داوطلبان شرکت در هر یک از این کارگاه‌ها بسیار زیاد شود، به نحوی که هر کدام با بیش از پنجاه نفر تشکیل شد و البته عده‌ای از داوطلبان هم به علت عدم گنجایش برای پذیرش افرادِ بیشتر نتوانستند در آن شرکت کنند. مطمئنم هر کسی دیگر هم مجری برگزاری این کارگاه بود، مثل من بسیار خوشحال می‌شد از این‌که به اعضای این دو کارگاه تدریس کند. آن‌ها اشخاصی بسیار باانگیزه بودند که از ساعت ۱۵ تا حدود ۱۹ با علاقه در کارگاه‌ها شرکت می‌کردند. یکی از دوستان عزیزی که عضو هر دو کارگاه بود، هر هفته از شهری دیگر می‌آمد و بعد از اتمام کارگاه نقد ادبی می‌بایست خود را به سرعت به ایستگاه قطار تهران می‌رساند تا سفری هشت‌ساعت‌ونیمه برای بازگشت به شهرش را شروع کند. همت این قبیل انسان‌های علم‌جو، برای من تحسین‌برانگیز بود. به همه‌ی آن‌ها درود می‌فرستم و امیدوارم از آنچه در این دو کارگاه آموختند، برای فهم بهتر آثار ادبی و همچنین زندگیِ پیرامون‌شان استفاده کنند. عکس زیر در پایان کارگاه‌ها به یادگار گرفته شد.

عکسی به یادگار با دانشجویی سخت‌کوش

این عکس چند روز پیش، بعد از جلسه‌ی دفاع پایان‌نامه‌ی دوست خوبم آقای رمضانی گرفته شد. پایان‌نامه‌ی ایشان در رشته‌ی ادبیات تطبیقی و در موضوع رمان و فیلم پسامدرن نوشته شد. ایشان پنج فیلم منتخب پسامدرن ایرانی را از نظر تکنیک‌هایی که در رمان‌های پسامدرن استفاده می‌شود، بررسی کرده بود. کار کردن با دانشجویی که به موضوع پایان‌نامه‌اش حقیقتاً علاقه‌مند است و با تمام وجود خود را وقف تحقیق و نوشتن پایان‌نامه‌ای بدیع و اصیل می‌کند، برای استاد راهنما هم به همان میزان لذتبخش است.

عکسی به یادگار با دانشجویان کلاس مکتب‌های ادبی

تصاویر زیر در آخرین جلسه‌ی کلاس «تحقیق در مکتب‌های ادبی جهان» در دی‌ماه ۱۳۹۶ گرفته شد. دانشجویانی که در این عکس‌ها می‌بینید دوره‌ی دکتری زبان و ادبیات فارسی را می‌گذرانند و در کلاسی که با من داشتند برخی از مهم‌ترین جنبش‌های هنری و ادبی قرن نوزدهم و بیستم به آنان معرفی شد، از جمله رمانتیسم، رئالیسم، امپرسیونیسم، کوبیسم، سوررئالیسم، مدرنیسم و پسامدرنیسم. تحقیق در این حوزه‌ها برای کسانی که در مقاطع قبلی و فعلیِ رشته‌ی تحصیلی‌شان درس‌های دیگری در زمینه‌ی جنبش‌های فکری و هنری و ادبی نگذرانده‌اند، آسان نیست. اما علاقه‌ای که اعضای این کلاس نشان دادند و همراهی‌شان با من، این امکان را فراهم کرد که کلاس بتواند با علاقه کارش را دنبال کند و تا حد ممکن به اهداف تعیین‌شده برای آن برسد. برای همه‌ی این دوستان خوبم آرزوی موفقیت دارم و امیدوارم از دانشی که آموختند بتوانند در مطالعات ادبی و ــ از آن هم مهم‌تر ــ در فهم زندگی‌ای که پیرامون‌مان جریان دارد استفاده کنند.

عکسی به یادگار با منوچهر بدیعی

منوچهر بدیعی، مترجم توانا و پیشکسوت که رمان‌های متعددی از ادبیات انگلیسی و فرانسوی را به فارسی ترجمه کرده است، روز ۱۸ آذر ۹۶ در کلاس حسین پاینده در دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه علامه طباطبائی حضور یافت و درباره‌ی رمان نو سخن گفت. بدیعی تاکنون آثار مشهوری مانند جاده فلاندر نوشته‌ی کلود سیمون، آدم اول اثر آلبر کامو، ژان باروا نوشته‌ی روژه مارتن دوگار، چهره مرد هنرمند در جوانی اثر جیمز جویس، همچنین آثاری از آلن رُب‌گری‌یه و سینکلر لوئیس را به فارسی ترجمه کرده است. در کارنامه‌ی این مترجم توانا ترجمه‌ی رمان اثرگذار و بسیار مشهور اولیس از جیمز جویس هم به چشم می‌خورد که هنوز منتشر نشده است. بدیعی دو هفته پیش از حاضر شدن در این کلاس («تحقیق در مکتب‌های ادبی جهان»، در مقطع دکتری رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی) دو عنوان از کتاب‌هایش را به دانشجویان کلاس هدیه کرده بود که عبارت بودند از: آری و نه به رمان نو (مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی رمان نو فرانسه) و ژلوزی (رمانی از آلن رُب‌گری‌یه). درخواست بدیعی این بود که دانشجویان بخش‌هایی از این دو کتاب را بخوانند تا هنگام حضور او در کلاس بتوان درباره‌ی آن‌ها گفت‌وگو کرد. تصویر زیر در پایان جلسه‌ی کلاس به یادگار برداشته شد.

عکسی به یادگار با اعضای کارگاه تحلیل فیلم‌های اصغر فرهادی

کارگاه «روش‌شناسی نقد فیلم با تحلیل فیلم‌های اصغر فرهادی» در ده جلسه و پنج هفته (هر هفته دو جلسه) از تاریخ ۲۲ مهرماه تا ۲۴ آبان ۹۶ در دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد. اکثر شرکت‌کنندگان در این کارگاه دانش‌آموخته یا دانشجوی مقاطع فوق‌لیسانس و دکتری بودند، هرچند که عده‌ی دیگری از اعضا اصلاً دانشجو نبودند، چون این کارگاه کلاس رسمی دانشگاهی نبود و هر کسی که به موضوع آن علاقه داشت، می‌توانست در آن شرکت کند. با این حال، آمار تفکیکیِ داوطلبان این کارگاه، گویای حقیقتی انکارنشدنی است: این‌که بسیاری از فارغ‌التحصیلان دانشگاه در رشته‌های علوم انسانی مهارت لازم برای ورود به عرصه‌های عملیِ کار در تخصص خودشان را ندارند و از این رو ناگزیرند با شرکت در چنین کارگاه‌هایی زمینه‌ی بهتری برای اشتغال خود ایجاد کنند. امروزه بخش ثابتی از روزنامه‌ها، مجلات و نشریات ادواری ما به فیلم و نقد فیلم اختصاص دارد. ارزش مدرک تحصیلیِ فوق‌لیسانس و دکتری بسیار نازل شده است و بسیاری از دارندگان این مدارک به استخدام در فلان روزنامه و خبرگزاری و امثال آن هم راضی‌اند. اما حتی در همین قبیل جاها نیز از آنان توانایی عملی خواسته می‌شود، نه صرفاً مدرکی که دستگاه عظیم آموزش عالی ــ‌ هم در بخش دولتی و هم بویژه در بخش غیردولتی ــ به وفور به دست عده‌ی زیادی از فارغ‌التحصیلان می‌دهد. شرکت کردن در کارگاه‌های تخصصی می‌تواند رزومه‌ی کسانی را مدرک تحصیلی دارند اما مهارت عملی برای کار در حوزه‌های علوم انسانی ندارند، برای استخدام شدن تقویت کند. به این دلیل، باید بگویم برگزاری این کارگاه در زمره‌ی معدود کارهای مفیدی بود که در دانشگاه انجام شد. هر کس دیگری هم که چنین کارگاهایی برگزار می‌کند، کار مفیدی در راه ایجاد اشتغال برای مستعدترین جوانان کشور ما انجام می‌دهد. به این واقعیت تلخ که بزرگ‌ترین معضل جوانان تحصیل‌کرده عدم اشتغال است، باید با چشمانی باز و اراده‌ای معطوف به حل کردن این معضل برخورد کرد. انکار این معضل فقط نشانه‌ی منافعی است که انکارکننده با این کار نصیبش می‌شود.

تصویری که در زیر می‌بینید، عکسی به یادگار با عده‌ای از اعضای این کارگاه است.

ادامه خواندن “عکسی به یادگار با اعضای کارگاه تحلیل فیلم‌های اصغر فرهادی”