اطلاعیهی دو کارگاه جدید حسین پاینده
اطلاعیهی «کارگاه آشنایی با تاریخگرایی نوین در نقد ادبی»
شرح دوره
«تاریخگرایی نوین» شکلی از نقد ادبیِ معطوف به تحلیل تاریخ و گفتمان است که از اواخر دههی ۱۹۷۰ و اوایل ۱۹۸۰ نظریهپردازی شد. پایهگذاری و تشریح مبانی نظریِ این رویکرد را ابتدا استیون گرینبلَت انجام داد و هم او بود که عنوان «تاریخگرایی نوین» را نخستین بار در یکی از نوشتههایش در سال ۱۹۸۲ به کار برد. به اعتقاد تاریخگرایان نوین، معرفت تاریخی همواره ماهیتی نظرگاهی یا گفتمانی دارد. سرچشمهی برخی از بنیانیترین دیدگاههای تاریخگرایان نوین را میتوان در اندیشههای نیچه (فیلسوف آلمانی قرن نوزدهم) و آراء میشل فوکو (فیلسوف فرانسوی قرن بیستم) یافت. مطابق با معرفتشناسیِ ضدپوزیتیویستیِ نیچه، شناخت همواره با واسطهی مفاهیم و تفسیر برای سوژه امکانپذیر میشود. معرفت هیچگاه مبیّن حقایقِ بیواسطه نیست. در واقع، شناخت از هر چیزی (مثلاً تاریخ)، تفسیر آن چیز است. تاریخنگاران و کتابهای تاریخ نمیتوانند حقایق مطلق تاریخی، یا شناخت عینی از تاریخ، به دست دهند. فوکو معرفتشناسیِ ضدپوزیتیویستیِ نیچه را با این نظریه تکمیل میکند که در پس هر «حقیقتی»، یک گفتمان معیّن نهفته است. در هر دورهای، گفتمان خاصی مسلط است و رویدادهای تاریخی بر حسب آن گفتمان (باز)تفسیر میشوند.
این کارگاه به منظور معرفی بنیانهای نظری تاریخگرایی نوین در نقد ادبی برگزار میشود. مدت کارگاه ۱۰ جلسه خواهد بود و در آن علاوه بر بحث پیرامون اصول و مفاهیم تاریخگرایی نوین، کاربرد این رویکرد در نقد عملی رمان «سووشون» (نوشتهی سیمین دانشور) تمرین خواهد شد. این کارگاه بر اساس کتاب «نظریه و نقد ادبی: درسنامهای میانرشتهای» برگزار خواهد شد. اعضای کارگاه میبایست هر هفته بخشی از مطالب کتاب را بخوانند تا در کارگاه مطالبی افزون بر آنچه در کتاب آمده است مطرح و به طور جمعی بحث شود. از همهی اعضای کارگاه انتظار میرود که در بحثهای جمعی، بویژه در نقد عملی متون، مشارکت کنند.
اطلاعات بیشتر دربارهی نحوهی ثبتنام را میتوانید از مؤسسهی پژوهشی «فرهنگبان» دریافت کنید: ۶۶۴۶۱۶۰۶
اطلاعیهی «کارگاه آشنایی با نقد ادبی فمینیستی»
شرح دوره
خوانش متون ادبی از منظر فمینیستی تلاشی است برای بازاندیشی دربارهی پنداشتهای دیرینی که همهی ما، آگاهانه یا ناخودآگاهانه، دربارهی زنان و جنسیت زنانه داریم. منتقدان ادبی فمینیست با تحلیل آثار ادبی معاصر و بازخوانش آثار کلاسیک نشان میدهند که تصورات اجتماعی از زنبودگی چگونه در طول تاریخ دستخوش تغییر شده است. این شیوه از نقد متون ادبی همچنین تلاشی است برای پرتوافشانی بر نقش نه چندان آشکارِ زبان در ایجاد ساختارهای اندیشگانیِ مبتنی بر مردسالاری. در نظریه و نقد ادبی جدید، طیفی از انواع رهیافتهای فمینیستی وجود دارد و نه یک شیوهی واحد و مورد اجماعِ همهی کسانی که ادبیات را از منظر جایگاه زن بررسی میکنند. برای مثال، برخی از منتقدان فمینیست نظریههایی را در نقد متون ادبی به کار میبرند که بر پایهی مفهوم «جنسیت» و تفاوت آن با «جنس» شکل گرفته است. این دسته از «منتقدانِ جنسیت» بیشتر به جنبههای فرهنگیِ زنبودگی و نحوهی برساخته شدن هویت زنانه در فرهنگ نظر دارند. برخی دیگر از منتقدان فمینیست، که با عنوان «فمینیستهای مارکسیست» مشخص میشوند، طبقهی اجتماعی را مفهوم محوری در نقد ادبیِ فمینیستی محسوب میکنند و با درآمیختن مارکسیسم و فمینیسم بیشتر به جایگاه زنان در نظام سرمایهداری و ستم مضاعفی که نه فقط به لحاظ جنسیت بلکه همچنین به لحاظ اقتصادی بر آنان روا میشود، نظر دارند. ایضاً گروه دیگری از منتقدان فمینیست با اتکا به بازخوانیهای نظریهپرداز فرانسوی ژاک لاکان از روانکاویِ فرویدی، آمیزهای از فمینیسم و روانکاوی به وجود آوردهاند و آن را «نقد فمینیستیِ روانکاوانه» مینامند.
این کارگاه به منظور معرفی بنیانهای نظری نقد ادبی فمینیستی برگزار میشود. مدت کارگاه ۱۰ جلسه خواهد بود و در آن علاوه بر بحث پیرامون اصول و مفاهیم ساختارگرایی و روایتشناسی، کاربرد این رویکردها در نقد عملی برخی متون تمرین خواهد شد. در این کارگاه سه موج نظری فمینیسم معرفی میشوند و سپس با تمرکز بر «فمینیسم پساساختارگرا» و «فمینیسم مارکسیستی» آراء اِلِن سیکسو، ژولیا کریستیوا و دیگران بررسی و در نقد عملی متون (ادبیات داستانی و فیلم سینمایی) به کار برده میشوند.
این کارگاه بر اساس کتاب «نظریه و نقد ادبی: درسنامهای میانرشتهای» برگزار خواهد شد. اعضای کارگاه میبایست هر هفته بخشی از مطالب کتاب را بخوانند تا در کارگاه مطالبی افزون بر آنچه در کتاب آمده است مطرح و به طور جمعی بحث شود. از همهی اعضای کارگاه انتظار میرود که در بحثهای جمعی، بویژه در نقد عملی متون، مشارکت کنند.
اطلاعات بیشتر دربارهی نحوهی ثبتنام را میتوانید از مؤسسهی پژوهشی «فرهنگبان» دریافت کنید: ۶۶۴۶۱۶۰۶
اطلاعیهی سه کارگاه تابستانی حسین پاینده
مؤسسهی بهاران طی اطلاعیهای سه کارگاه تابستانی حسین پاینده را به شرح زیر اعلام کرد:
۱. «کارگاه داستاننویسی (دورهی پیشرفته)»
هدف از این کارگاه که در ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، افزایش مهارتهای خلاقانهی نویسندگان نوقلم است که قصد دارند داستاننویسی را بهطور جدی و حرفهای دنبال کنند. در هر یک از جلسات، نخست مبحثی نظری دربارهی شیوههای داستاننویسی مطرح خواهد شد و سپس داستانی که یکی از شرکتکنندگان کارگاه نوشته است به طور جمعی خوانده و بررسی میشود. در بحث راجع به داستانها، شیوهی بهکارگیری خلاقانه و هدفمندِ عناصر داستان برای القای درونمایهی مورد نظر نویسنده بحث خواهد شد. داوطلبان شرکت در این کارگاه باید دورهی آموزشی پیشنیاز («کارگاه داستاننویسی (دورهی مقدماتی») را گذرانده باشند و حتماً شناخت کافی از عناصر داستان داشته باشند (زاویهی دید، شخصیت، پیرنگ، کشمکش، …). مطالب دورهی مقدماتی در این کارگاه تکرار نخواهد شد.
زمان تشکیل کارگاه: روزهای یکشنبه ساعت ۱۶:۳۰ الی ۱۸
کارگاه به مدت ده جلسه برگزار خواهد شد. ارسال فرم رزرو برای حضور در کارگاه الزامی است و کسانی که فرم کلاس را حضوری یا از طریق ایمیل برای بهاران ارسال نکرده باشند نمیتوانند در کارگاه حاضر شوند. ثبتنام نهایی پس از بررسی سوابق هنرجو در زمینۀ آموزشهای مقدماتی داستاننویسی و تماس از طرف مؤسسه با متقاضیان شرکت در دوره امکانپذیر خواهد بود.
ظرفیت حضور افراد در کارگاه محدود است و اولویت با افرادیست که زودتر فرم ثبت نام را به صورت حضوری در مؤسسه یا از طریق ایمیل تکمیل کنند.
ارسال فرم تا به آدرس naghdeadabi@baharanschool.com. لطفاً در قسمت موضوع (subject) بنویسید «فرم کارگاه داستاننویسی پیشرفته» و در صورت تقاضای بیش از یک کارگاه برای کارگاههای دیگر هم به طور جداگانه فرم پر کنید و همهی فرمها را در یک ایمیل ضمیمه کرده و اسم همهی کارگاهها را در قسمت موضوع بنویسید.
۲. کارگاه «آشنایی با داستان کوتاه مدرن»
در کارگاه آشنایی با داستان کوتاه مدرن که طی ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، هم نظریههای داستان کوتاه مدرن آموزش داده میشود و هم روششناسی نقد این داستانها. رویکرد این کارگاه میانرشتهای است، به این ترتیب که فراگیران ابتدا با مبانی نظری مدرنیسم و نقاشی امپرسیونیستی آشنا میشوند و سپس مشابهتهای شعر غنایی و داستان کوتاه مدرن را میآموزند. بررسی مشروح نمونههایی از داستانهای مدرن ایرانی، این امکان را برای شرکتکنندگان در کارگاه فراهم میکند که آموختههای تئوریک را در نقد عملی داستان کوتاه به کار ببرند.
این کارگاه بویژه برای کسانی طراحی شده است که در رشتهی تحصیلی خود درسی در زمینهی داستان مدرن نگذراندهاند. شرکت در این کارگاه مستلزم این نیست که داوطلبان قبلاً در علوم انسانی یا هنر تحصیل کرده باشند و همهی اشخاص علاقهمند، صرف نظر از رشتهی تحصیلشان، میتوانند در این کارگاه شرکت کنند، اما لازم است که داوطلبان قبلاً از راه مطالعات شخصی با عناصر داستان و رئالیسم در داستان کوتاه آشنا باشند.
نکتهی مهم: مطالب نظری این کارگاه از کتاب داستان کوتاه در ایران، جلد دوم: داستانهای مدرن کار خواهد شد، به این ترتیب که بخشهای از مباحث نظری این کتاب در کارگاه خوانده و بحث میشود؛ همچنین داستانهایی که در کارگاه تحلیل خواهیم کرد، از داستانهای منتشرشده در همین کتاب خواهد بود. داوطلبانی که بخواهند صرفاً شنونده باشند در کارگاه پذیرفته نمیشوند.
مدت کارگاه «آشنایی با داستان کوتاه مدرن»
این کارگاه به مدت ده جلسه، یکشنبهها ساعت ۶:۳۰تا ۸ عصر برگزار خواهد شد. ارسال فرم رزرو برای حضور در کارگاه الزامی است و کسانی که فرم کلاس را حضوری یا از طریق ایمیل برای بهاران ارسال نکرده باشند نمیتوانند در کارگاه حاضر شوند.
ارسال فرم به آدرس naghdeadabi@baharanschool.com. لطفاً در قسمت موضوع ایمیل (subject) بنویسید «فرم کارگاه آشنایی با داستان کوتاه مدرن» و در صورت تقاضای بیش از یک کارگاه برای کارگاههای دیگر هم به طور جداگانه فرم پر کنید و همهی فرمها را در یک ایمیل ضمیمه کرده و اسم همهی کارگاهها را در قسمت موضوع بنویسید.
(این کارگاه و کارگاه «نقد فیلمهای اصغر فرهادی» همزمان اعلام شده و کارگاهی که زودتر به حد نصاب برسد برگزار خواهد شد.)
۳. کارگاه «نقد فیلمهای اصغر فرهادی»
فیلمهای اصغر فرهادی، از نخستین کارهای او (مانند «رقص در غبار» و «شهر زیبا») تا آخرین اثرش («فروشنده»)، هم با اقبال عمومی مواجه شدهاند و هم توجه اهل نظر و نقد را به خود جلب کردهاند. گرچه فرهادی راه زیادی را از فیلمهای اولیهاش تا کارهای اخیر طی کرده، اما توجه او در همهی این فیلمها به کالبدشکافی فرهنگی زندگی طبقهی متوسط شهری معطوف بوده است.
هدف از برگزاری کارگاه «نقد فیلمهای اصغر فرهادی» که در ۱۰ جلسه تشکیل خواهد شد، بررسی مضامین و تکنیکهایی است که این کارگردان برای بازنمایی زندگی طبقهی متوسط شهری در ایران معاصر به کار برده است. در این کارگاه، برخی از خصیصهنماترین آثار فرهادی به تفصیل بررسی میشوند که عبارتاند از فیلمهای «شهر زیبا»، «چهارشنبهسوری»، «دربارهی الی»، «جدایی نادر از سیمین»، «گذشته» و «فروشنده». جلسات کارگاه به صورت بحث جمعی و با مشارکت اعضای کارگاه در بحثها برگزار خواهد شد.
مدت کارگاه «نقد فیلمهای اصغر فرهادی»
کارگاه به مدت ده جلسه، یکشنبهها ساعت ۶:۳۰ تا ۸ عصر برگزار خواهد شد. ارسال فرم رزرو برای حضور در کارگاه الزامی است و کسانی که فرم کلاس را حضوری یا از طریق ایمیل برای بهاران ارسال نکرده باشند نمیتوانند در کارگاه حاضر شوند.
ارسال فرم به آدرس naghdeadabi@baharanschool.com. لطفاً در قسمت موضوع (subject) بنویسید «فرم کارگاه نقد فیلمهای اصغر فرهادی» و در صورت تقاضای بیش از یک کارگاه برای کارگاههای دیگر هم به طور جداگانه فرم پر کنید و همه ی فرمها را در یک ایمیل ضمیمه کرده و اسم همهی کارگاهها را در قسمت موضوع بنویسید.
(این کارگاه و کارگاه «آشنایی با داستان کوتاه مدرن» همزمان اعلام شده و کارگاهی که زودتر به حد نصاب برسد برگزار خواهد شد.)
فرم شرکت در این کارگاهها را میتوانید از اینجا دریافت کنید.
تماس با مؤسسهی «بهاران»: ۸۸۸۹۲۲۲۸ و ۸۸۸۰۳۶۶۸
اطلاعیهی برگزاری دو کارگاه
۱. «کارگاه داستاننویسی (دورهی مقدماتی)»
«کارگاه داستاننویسی (دورهی مقدماتی)» با حضور دکتر حسین پاینده از تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۹۷ در مؤسسهی «بهاران» برگزار میشود. هدف از برگزاری این کارگاه که طی ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، افزایش مهارتهای خلاقانهی نویسندگان نوقلم است که قصد دارند داستاننویسی را به طور جدی و حرفهای دنبال کنند. رویکرد این کارگاه به داستاننویسی مبتنی بر نظریههایی ادبی و شناخت سبکهای داستاننویسی در ادبیات ایران و جهان خواهد بود. شرکتکنندگان در این دوره، میبایست از شناخت مقدماتی دربارهی عناصر داستان برخوردار باشند (زاویهی دید، شخصیت، پیرنگ، کشمکش، …). در هر یک از جلسات، نخست بحثی نظری دربارهی شیوههای داستاننویسی انجام خواهد شد و سپس داستانی که یکی از شرکتکنندگان کارگاه نوشته است در جمع خوانده و بررسی میشود. در بحث راجع به داستانها، شیوهی بهکارگیری خلاقانه و هدفمندِ عناصر داستان برای القای درونمایهی مورد نظر نویسنده بحث خواهد شد. این کارگاه پیشنیاز شرکت در «کارگاه داستاننویسی (دورهی پیشرفته)» است که متعاقباً با برگزیدهای از شرکتکنندگان در کارگاه مقدماتی برگزار خواهد شد.
این کارگاه از تاریخ نهم اردیبهشت ۱۳۹۷، روزهای یکشنبه ساعت ۱۶:۳۰ تا ۱۸:۰۰ برگزار خواهد شد.
(ظرفیت کارگاه محدود است و اولویت ثبتنام با افرادی است که زودتر ثبتنام خود را قطعی کنند. مهلت ثبتنام تا اول اردیبهشت ۱۳۹۷ است، اما چنانچه ظرفیت دوره زودتر تکمیل شود امکان ثبتنام وجود نخواهد داشت.)
فرم ثبتنام را از اینجا میتوانید دانلود کنید.
۲. کارگاه «روششناسی تحلیل متون ادبی»
معنا در متون ادبی چندلایه است و منتقدان ادبی باید این توانایی را داشته باشند که لایهی سطحی و پیدای آثار ادبی را کنار بزنند تا به لایههای ژرف و ناپیدای آنها دسترسی پیدا کنند. این کار مستلزم فرایندی است که اصطلاحاً آن را «تحلیل» مینامیم، اما بلافاصله این پرسشها مطرح میشوند که: مقصود از «تحلیل» ادبیات چیست؟ «تحلیل» به چه روشهایی انجام میشود؟ چگونه میتوان بین «تحلیل» ــ که بر اساس قواعد معیّن و به پیروی از نظریههای ادبی صورت میگیرد ــ و اظهارنظرهای ذوقی و بیقاعده تمایز گذاشت؟ کارگاه «روششناسی تحلیل متون ادبی» به منظور پاسخگویی به همین پرسشها و نظایر آن تشکیل میشود. این کارگاه ده جلسه خواهد داشت و در طول آن، کتاب «اصول و مبانی تحلیل متون ادبی» (نوشتهی سلینا کوش) به عنوان کتاب درسی مبنای بحثهای بیشتر دربارهی اصول، مفاهیم و روشهای تحلیل ادبیات خواهد بود. در طول دوره، مثالهایی از تحلیل متون ادبی (ادبیات داستانی و فیلم) در کارگاه بحث خواهند شد تا شرکتکنندگان علاوه بر آشنایی با مفاهیم نظریِ مربوط به تحلیل آثار ادبی، مهارت عملی در کاربرد آن مفاهیم کسب کنند.
این کارگاه از تاریخ نهم اردیبهشت ۱۳۹۷، روزهای یکشنبه ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰:۰۰ برگزار خواهد شد.
(ظرفیت کارگاه محدود است و اولویت ثبت نام با افرادی است که زودتر ثبت نام خود را قطعی کنند. مهلت ثبت نام تا اول اردیبهشت ماه است، اما چنانچه ظرفیت دوره زودتر تکمیل شود امکان ثبت نام وجود نخواهد داشت.)
فرم ثبتنام را از اینجا میتوانید دانلود کنید.
اطلاعیهی برگزاری دو کارگاه
۱. کارگاه «روششناسی تحلیل متون ادبی»
کارگاه «روششناسی تحلیل متون ادبی» به منظور پاسخگویی به پرسشهای بنیانی دربارهی شیوهی تحلیل ادبیات تشکیل میشود. معنا در متون ادبی چندلایه است و منتقدان ادبی باید این توانایی را داشته باشند که لایهی سطحی و پیدای آثار ادبی را کنار بزنند تا به لایههای ژرف و ناپیدای آنها دسترسی پیدا کنند. این کار مستلزم فرایندی است که اصطلاحاً آن را «تحلیل» مینامیم، اما بلافاصله این پرسشها مطرح میشوند که: مقصود از «تحلیل» ادبیات چیست؟ «تحلیل» به چه روشهایی انجام میشود؟ چگونه میتوان بین «تحلیل» ــ که بر اساس قواعد معیّن و به پیروی از نظریههای ادبی صورت میگیرد ــ و اظهارنظرهای ذوقی و بیقاعده تمایز گذاشت؟ در این کارگاه کوشیده میشود این پرسشها با استناد به مفاهیم علمی در حوزهی فهم نقادانهی ادبیات پاسخ داده شوند. این کارگاه ده جلسه خواهد داشت و در طول آن، کتاب اصول و مبانی تحلیل متون ادبی (انتشارات مروارید) به عنوان کتاب درسی مبنای بحثهای بیشتر دربارهی اصول، مفاهیم و روشهای تحلیل ادبیات خواهد بود. در طول دوره، مثالهایی از تحلیل متون ادبی (داستان کوتاه، رمان و فیلم) در کارگاه بحث خواهند شد تا شرکتکنندگان علاوه بر آشنایی با مفاهیم نظریِ مربوط به تحلیل آثار ادبی، مهارت عملی در کاربرد آن مفاهیم کسب کنند.
زمان برگزاری کارگاه: چهارشنبهها، ۱۸/۳۰ الی ۲۰
تاریخ شروع کارگاه: ۱۳ اردیبهشت ۹۶
علاقهمندان میتوانند برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبت نام با «مؤسسهی بهاران» تماس بگیرند: ۸۸۸۹۲۲۲۸ و ۸۸۹۴۴۹۰۶.
۲. کارگاه «نقد ادبی و مطالعات فرهنگی»
هدف از برگزاری کارگاه «نقد ادبی و مطالعات فرهنگی»، آشنایی با جدیدترین تحولات نقد ادبی است. در این دورهی آموزشی، علاوه برتوضیح دربارهی مفاهیم اساسیِ نظری، عمدهترین و پُرکاربردترین اصطلاحات رایج در مطالعات فرهنگی به تفصیل مورد بحث قرار میگیرند. در این دوره همچنین دلالتها و مضامین فرهنگیِ گزیدهای از آگهیهای تجاری تلویزیون ایران از منظر مطالعات فرهنگی تحلیل میشوند و همچنین مقایسهای بین ساختار این آگهیها و ساختار ژانر موسوم به «داستانک» صورت خواهد گرفت. به این منظور، عناصر ژانر «داستانک» معرفی میشوند و همچنین داستانکهایی از یک نویسندهی ایرانی و یک نویسندهی خارجی مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
این کارگاه بر اساس کتاب نقد ادبی و مطالعات فرهنگی (نشر شهر) برگزار میشود و شرکتکنندگان در آن میبایست برای هر جلسه بخشهایی از این کتاب را پیشاپیش خوانده باشند. آشنایی با نقد ادبی پیشنیاز شرکت در این کارگاه است.
زمان برگزاری کارگاه: چهارشنبهها، ۱۶/۳۰ الی ۱۸
تاریخ شروع کارگاه: ۱۳ اردیبهشت ۹۶
علاقهمندان میتوانند برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبت نام با «مؤسسهی بهاران» تماس بگیرند: ۸۸۸۹۲۲۲۸ و ۸۸۹۴۴۹۰۶.
